Jako kontynuację pierwszej części artykułu, prezentujemy wybrane rozwiązania konstrukcyjne poszczególnych części budynku- w duchu Urban Mining i architektury zrównoważonego rozwoju.

FUNDAMENTY

Stalowe fundamenty śrubowe, do tej pory częściej kojarzone z posadowieniem tarasów/ogrodzeń znajdują również zastosowanie jako posadowienie budynków o konstrukcji szkieletowej (drewnianej lub stalowej) o wysokości do trzech kondygnacji. W przypadku większych obciążeń / gabratytów obiektu dostępne są również inne formy mikropali i pali stalowych. Fundamenty tego typu traktowane są jako fundament punktowy lub, w przypadku zastosowania rusztu nośnego, jako ława fundamentowa.

Mają one wiele zalet

  • ’suchy’ i szybki montaż fundamentów, niezależny od warunków pogodowych, łatwy demontaż/przemieszczenie fundamentów
  • możliwość ponownego wykorzystania lub przetopienia
  • zachowanie powierzchni biologicznie czynnej pod budynkiem

IZOLACJA OBWODOWA

  • Zamiast XPS, do zewnętrznej izolacji fundamentów i/lub pod płytę fundamntową można zastosować szkło piankowe w formie bloków lub kruszywa (tłuczeń szkła piankowego pochodzi w 100% z recyclingu starego szkła). W przypdku zastosowania kruszywa ze szkła piankowego nie ma konieczności wykonywania warstwy drenażowej. Szkło piankowe jako podbudowa pod płyty fundamentowe oraz pionowe izolacje fundamentów pełni funkcję termoizolacyjną, drenażową oraz stabilizującą.
  • W przypadku zastosowania tłucznia do izolacji ścian piwnicy możliwy jest montaż za pomocą worków tekstylnych (rys.01). W tym celu worki mocowane są tymczasowo do górnej części ścian piwnicy lub do stropu nad piwnicą. Następnie worki wypełniane są tłuczniem- równolegle warstwa po warstwie następuje wypełnianie wykopu i zagęszczanie gruntu. Pod workami należy przewidzieć rurę drenażową. Również w tym przypadku montaż przebiega niezależnie od warunków pogodowych, a izolująca warstwa kruszywa szklanego jest paroprzepuszczalna i odporna na uszkodzenia mechaniczne oraz powodowane przez insekty.
rys. 01

HYDROIZOLACJA PIWNICY / PŁYTY FUNDAMENTOWEJ

Izolację części podziemnych budynku w postaci pap bitumicznych/ folii klejonych lub płynnych można zastąpić położoną luźno folią w tradycyjnym systemie tzw. 'czarnej wanny’ lub zamiast izolacji zewnętrznych zastosować technologię 'białej wanny’.

System luźno układanych izolacji składa się z trzech warstw:

  • leżącą na zewnątrz warstwą włókniny ochronnej
  • membrany wodochronnej z polietylenu wysokiej gęstości (PE-HD) lub membrany EPDM
  • warstwy wentylującej od strony płyty fundamentowej- najcześciej w postaci folii kubełkowej

Warstwę włókniny ochronnej układa się na spodzie wykopu pod płytę fundamntową- na wyrównanym podłożu (podkład z chudego betonu nie jest konieczny). Na tej warstwie układa się, przeważnie jednowarstwowo, luzem, membranę wodochronną (PE-HD lub EPDM), a zakładki łączone są przy użyciu nagrzewnicy (termozgrzewalne). Szwy są następnie sprawdzane pod kątem szczelności za pomocą sprężonego powietrza lub procesu próżniowego. Na wierzchu układana jest folia kubełkowa, która po wykonaniu płyty fundamentowej i ścian piwnicy wykładana jest pionowo na ścianę piwnicy aż do wysokości cokołu, gdzie powinna zostać zakończona w sposób umożliwiający wentylację. Następnie na ścianę piwnicy wykładana jest hydroizolacja, którą mocuje się do ściany piwnicy np. za pomocą listwy zaciskowej. Ostatecznie, na ścianę pwinicy (do poziomu terenu) wykłada się włókninę ochronną i wypełnia wykop (przykładowe rozwiązania detalu pokazano na rys.02)

rys.02

Zastosowanie systemu luźno położonej izolacji umożliwia łatwą i szybką segregację elementów w przyszłości. Pozwala również na sprawdzenie szczelności systemu przed wylaniem płyty fundamentowej.

KONSTRUKCJA NOŚNA

Konstrukcja z drewna litego:

System konstrukcji z drewna litego jest możliwy bez użycia dodatkowych, obcych materiałów konstrukcyjnych takich jak metal lub klej (zamiast śrub i nitów stosowane są różne formy wpustów/wypustów lub łączenia na bazie drewna). Panele z litego drewna są wystarczająco szczelne- cechuje je nieprzepuszczalność powierzchniowa, w związku z czym stosowanie dodatkowych folii nie jest konieczne. Łączenie elementów nośnych (ścian ze stropami) wykonuje się za pomocą dużych śrub lub kątowników stalowych, które są stosunkowo łatwe do demontażu.

Drewniana konstrukcja szkieletowa:

Bardzo często elementy konstrukcyjne łączone są przy pomocy metalowych płytek kolczastych, które są bardzo trudne do usunięcia. Zamiast płytek można zastosować połączenia śrubowe lub tradycyjne złącza ciesielskie (bez użycia dodatkowych materiałów).

Aby uzyskać odpowiednią szczelność zaleca się zastąpić paroizolację oraz folie paroprzepuszczalne płytami na bazie drewna. W celu zapewnienia odpowiedniego kierunku dyfuzji stosuje się pokrycie konstrukcji od wewnątrz ograniczającą przenikanie pary wodnej płytą OSB, natomiast na zewnątrz wiatroszczelną płytą MDF. Aby zapewnić szczelność na styku płyt można użyć taśmy uszczelniającej, która jest łatwa do usunięcia.

Stalowa konstrukcja szkieletowa:
Technologia konstrukcji stalowej, ze względu na homogeniczność materiałową zapenia łatwy i czysty demontaż.

WENTYLOWANA FASADA

Większość systemów mocowania okładzin elewacyjnych jest relatywnie łatwa zarówno w montażu jak i demontażu. Trudność mogą stanowić okładziny z ukrytym montażem- np. płyty kamienne z klejonymi kotwami. Trwają aktualnie prace nad nowym systemem, w którym klejone kotwy zastąpione zostały nacięciami w kamieniu- jednak nie został on jeszcze wprowadzony na rynek (rys. 03).

rys.03

Ciekawą nowością jest system montażu ściany osłonowej z cegieł do murowania na sucho. W tym wypadku jedynie dolna warstwa cegieł połączona jest zaprawą, a najwyższa warstwa klejem. Wszystkie pozostałe cegły połączone są między sobą za pomocą stalowych zacisków, które chowają się w przewidzianym w cegle żłobkowaniu (rys. 04).

rys. 04

Również w przypadku wentylowanej fasady zaleca się wykonanie wiatroizolacji w postaci płyty MDF lub folii wiatroizolacyjnej montowanej na zszywacz/taker.

HYDROIZOLACJA DACH / TARAS

Do hydroizolacji stropodachów oraz tarasów często stosuje się materiały klejone lub masy płynne, szczególnie w miejscach łączeń. Można je jednak łatwo zastąpić.

Jednym z rozwiązań jest wybór konstrukcji dachu odwróconego. W tym przypadku, musimy jednak zastosować termoizolację w postaci XPS , gdyż w razie zastosowania bloków ze szkła piankowego dochodzi z czasem do powstania mikrorys, na skutek czego płyty tracą swą izolacyjność termiczną. Ponieważ XPS nie jest materiałem polecanym pod względem ekologicznym- jest to rozwiązanie akceptowalne lecz nie idealne.

Innym rozwiązaniem, jest wykonanie ciepłochronnych stropodachów, w których zamiast klejonej hydroizolacji stosuje się swobodnie układane membrany (np. EPDM). Muszą one jednak zostać dociążone balastem w celu ochrony przed ssącą siłą wiatru. Na obrzeżach stropodachu i w miejscu połączeń z przyległymi ścianami membranę można przymocować w sposób mechaniczny (poprzez obrzeża w formie profili stalowych). Mocowanie blach opierzeniowych attyki odbywa się pośrednio za pomocą uchwytów mocujących.

Jeśli z jakiś powodów nie można zastosować dociążenia stropu, można przymocować membranę hydroizolacyjną mechanicznie przy użyciu kołków z podkładkami. W tym przypadku konieczne jest pokrycie kołków warstwą membrany która następnie jest zespawana z dolną warstwą membrany. W ten sposób uzyskuje się szczelność systemu. Istnieją również szczelne systemy do montowania membran złożone z podkładek/tulei i wkrętów dedykowanych- takie rozwiązanie przyspiesza wykonanie prac hydroizolacyjnych.

Aktualnie testowany jest nowy system membran hydroizalacyjnych mocowanych do podłoża na rzepy. Najpierw montowane są do konstrukcji dachu za pomocą śrub taśmy z haczykami. Na tak przygotowanym podłożu rozkładana jest membrana polimerowo-bitumiczna na podkładzie z 'włochatej’ włókniny, która następnie jest dociskana. Na koniec za pomocą ciepłego powietrza połączone zostają nachodzące na siebie warstwy. W ten sposób uzyskuje się szczelny, przymocowany do podłoża system.

INSTALACJE

Aby umożliwić 'rozdzielność’ elementów odchodzi się od systemów instalacji zalewanych w stropie betonowym. Wynika to nie tylko z trudności segregacji podczas przyszłej rozbiórki, lecz także z różnicy żywotności poszczególnych komponentów budowlanych. Trendy ekologicznej architektury sugerują umieszczanie instalacji w taki sposób, który umożliwi ich łatwą rewizję, wymianę, a w przyszłości segregację.

Ciekawe rozwiązania systemów stosowanych wewnątrz budynków zostaną omówione w kolejnej części artykułu (systemy ścian działowych i okładzin, suche systemy podłóg i posadzek, ogrzewanie podłogowe etc.)

Autor: Aleksandra Kręt-Grześkowiak
Źródło: książka Atlas Recycling, Edition Detail / Autorzy: Anette Hillebrandt, Petra Riegler-Floors, Anja Rosen, Johanna-Katharina Seggewies